ต้องตา - ณพสิษฐ์ จักรพาณิชย์ และปิ่กปัก - อรรัมภา นิลสนธิ ครูผู้นำการเปลี่ยนแปลง รุ่น 9 ที่โรงเรียนเทพศาลาประชาสรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ จบโครงการฯ ไปแล้ว แต่คำตอบของคำถามนั้นปรากฏให้เห็นชัดเจนในสิ่งที่พวกเขาทิ้งไว้
พวกเขามาพร้อมความเชื่อข้อหนึ่งที่ชัดเจนคือ คุณไม่สามารถเปลี่ยนโรงเรียนจากภายนอกได้ แต่เปลี่ยนได้โดยการกลายเป็นส่วนหนึ่งของมัน พวกเขาจึงใช้เทอมแรกทั้งเทอมทำสิ่งเดียวนั่นคือ การสร้างความไว้วางใจ ยังไม่มีโครงการ ยังไม่ขอให้ใครเปลี่ยนอะไร มีแค่เวลา
เมื่อพร้อมแล้ว พวกเขานัดคนที่ไม่เคยนั่งในห้องเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นผู้อำนวยการ ครู ตำรวจ เจ้าหน้าที่สาธารณสุข รวมถึงนายกเทศมนตรี ครั้งแรกที่ทุกคนนั่งคุยคำถามเดียวกัน: อยากให้นักเรียนที่จบออกจากโรงเรียนนี้เป็นแบบไหน?
จากบทสนทนานั้นเกิดเป็นวิสัยทัศน์ร่วมที่โรงเรียนรับเป็นของตัวเองคือ "นักเรียนเป็นพลเมืองโลกที่มีคุณภาพชีวิตดี มีชุมชนร่วมส่งเสริมโอกาสภายใต้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ที่ยั่งยืน"
จากข้อตกลงนั้นเกิดเป็นการกระทำ นักเรียนได้ฝึกงานจริงที่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) สถานีตำรวจ และหน่วยงานในชุมชน ไม่ใช่แค่ดูงาน แต่ลงมือทำ บางคนค้นพบทิศทางที่อยากเดิน บางคนค้นพบว่าไม่ใช่ ทั้งสองเป็นหลักฐาน
"และนั่นแหละ" ต้องตากล่าว "คือหลักฐานว่าเขาค้นพบตัวเองจริงๆ"
การฝึกงานถูกออกแบบมาให้ส่งต่อ ไม่ใช่เป็นแค่กิจกรรมครั้งเดียว เมื่อเก็บข้อมูล พบว่านักเรียน ม.4 ถึง 88.6% อยากฝึกงานเหมือนรุ่นพี่ โครงการนี้ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นโดยไม่ต้องมีใครผลักดัน
โรงเรียนได้เขียนโครงการนี้ลงในระเบียบโรงเรียนอย่างเป็นทางการแล้ว ไม่ใช่เพื่อเป็นอนุสรณ์ให้ต้องตาและปิ่กปัก แต่เป็นการตัดสินใจของโรงเรียนเอง
"คำบอกเล่าก็จะส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น ความยั่งยืนก็จะเกิดขึ้นตามมา"
นี่คือกลไกที่การลงทุนนี้กำลังสร้าง ไม่ใช่แค่การวางครูผู้นำฯ 2 ปี และไม่ใช่โครงการที่ฝากไว้กับคนๆ เดียว แต่คือเงื่อนไข ความไว้วางใจ ความเป็นเจ้าของร่วม และความเชื่อของโรงเรียนเองว่าเคลื่อนได้ ที่ทำให้การเปลี่ยนแปลงยังคงอยู่ได้นานหลังจากที่ครูผู้นำฯ จากไปแล้ว
ต้องตาและปิ่กปักจากไปแล้ว แต่โรงเรียนไม่ได้ถามอีกต่อไปแล้วว่าการเปลี่ยนแปลงเป็นไปได้ไหม คำถามที่โรงเรียนถามตอนนี้คือ: จะทำให้มันอยู่ถาวรได้อย่างไร?
ร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนครูผู้นำการเปลี่ยนแปลงของเรา
📩 partnerships@teachforthailand.org
When the Fellows Leave, the Change Stays
The question donors and partners ask most often is a reasonable one: what happens when the Fellows leave?
Tongtaa - Nopasit Jakrapharnich and Pinkpak - Orrumpa Nilsonthi, Cohort 9 Fellows at Thephsala Prachasun School in Nakhon Sawan, have now completed their Fellowship. But the answer to that question is already visible in what they left behind.
They arrived with one clear belief: you cannot change a school by acting on it from the outside. You change it by becoming part of it. So they spent their entire first term doing only one thing: building trust. No programs yet. No requests for change. Just time.
When they were ready, they brought together people who had never sat in the same room: the school principal, teachers, a local police officer, the public health officer, and the mayor. For the first time, all of them discussed the same question: what kind of students do we want this school to produce?
What came out of that conversation was a shared vision the school adopted as its own: "Students who are quality global citizens, supported by a sustainable learning community."
From that agreement came action. Students began real internships at the local health clinic, the police station, and district government offices. They didn't shadow people — they worked. Some discovered a direction they wanted to pursue. Some discovered what they didn't want. Both were evidence.
"That itself," said Tongtaa, "is proof that they found themselves."
The internships were not designed to be a one-time event. They were designed to travel. When the data came in, 88.6% of Grade 10 students said they wanted to do internships like their seniors. The program was passing from peer to peer without anyone pushing it.
The school has since written the program into its official school policy. Not as a tribute to Tongtaa and Pinkpak. As a decision the school made for itself.
"The stories pass from class to class. When that happens, sustainability follows."
That is the mechanism this investment has been building. Not a two-year placement. Not a project that depends on one person showing up. But the conditions — the trust, the shared ownership, the school's own belief that it can move — that make change possible long after any Fellow has gone.
Tongtaa and Pinkpak have left. The school is no longer asking whether change is possible. It is asking: how do we make this permanent?
Join us in supporting our Fellows.
📩 partnerships@teachforthailand.org