Stories from the ground

ห้องเรียนแห่งความหลากหลายทางศาสนา

April 29, 2021

ยุทธวิธีส่งเสริมความสนใจของเด็ก ไปสู่การเรียนรู้ด้านความหลากหลาย และการยอมรับในความแตกต่าง เพื่อเปิดโลกทัศน์ทางการศึกษาให้กว้างขึ้น                

“ทำไมครูถึงใส่ผ้าคลุม ทำไมครูต้องใส่เสื้อยาวๆ คนที่ประเทศครูแต่งตัวกันแบบนี้หรือ แล้วประเทศครูร้อนมั้ย...ฯลฯ”

     นี่คือตัวอย่างคำถามที่เด็กนักเรียนโรงเรียนบ้านเกาะรัง จังหวัดลพบุรี ตั้งขึ้น เพื่อถาม“ครูณา” หรือ “ครูฮุษณา หมัดตะพงศ์” ครูผู้นำการเปลี่ยนแปลงจาก Teach For Thailand ตอนที่ครูและเด็กๆ เริ่มทำความรู้จักกัน

     การที่เด็กๆ เลือกใช้คำว่าประเทศ แสดงให้เห็นว่า พวกเขาไม่รู้เลยว่าประเทศไทยยังมีคนมุสลิม และคนที่นับถือศาสนาอื่นๆ อยู่ด้วย นี่จึงเป็นจุดเริ่มต้นให้ครูณาได้เปิดโลกทัศน์ของเด็กๆ ทั้งจากการตอบคำถามที่เขาอยากรู้ และบอกเล่าเรื่องราว ข้อมูลต่างๆ รวมถึงแลกเปลี่ยนความคิดเห็นซึ่งกันและกัน ทำให้เด็กๆ ได้เปิดโลกทัศน์และเรียนรู้วิถีชีวิตของผู้คนในศาสนาอิสลาม ส่วนครูณาก็ได้เรียนรู้วัฒนธรรมความเป็นอยู่ของพุทธศาสนิกชนจากนักเรียนด้วย

     “อัสสะลามุ อะลัยกุม” (As-Salam-u-Alaikum) คือคำกล่าวทักทายของชาวมุสลิมหรือผู้นับถือศาสนาอิสลามที่เด็กนักเรียนโรงเรียนบ้านเกาะรัง จังหวัดลพบุรี ต่างพากันส่งเสียงอย่างกระตือรือร้นเพื่อต้อนรับและทักทายครูณา หลังจากที่พวกเขามีโอกาสเรียนรู้เกี่ยวกับภาษาและศาสนาที่แตกต่างออกไป ครูณารับหน้าที่สอนวิชาภาษาอังกฤษตามที่ได้รับมอบหมาย แต่ความสนใจอยากรู้ของเด็กๆ เกี่ยวกับศาสนาอิสลาม และชาวมุสลิม รวมถึงความไม่รู้ว่าประเทศไทยยังมีอีกหลายศาสนาที่ผู้คนเลือกนับถือตามความศรัทธา ได้สร้างความแปลกใจ จนเกิดเป็นแรงบันดาลใจให้ครูณาเริ่มต้นนำเรื่องราวต่างๆ ของศาสนาอิสลามมาถ่ายทอดในชั้นเรียน ทำให้เด็กๆ ได้เข้าใจว่า “มุสลิม” หรือคนที่นับถือศาสนาอิสลามคือคนไทยเหมือนกัน

     ครูณาเล่าถึงความอยากรู้ของเด็กๆ ที่ตั้งเป็นคำถามมากมาย ซึ่งจะเกิดขึ้นทุกครั้งในคาบเรียนของเธอเมื่อความอยากรู้ไม่มีหมด อีกทั้งยังเห็นว่านักเรียนให้ความสนใจกับความอยากรู้นี้มากเป็นพิเศษ เธอจึงใช้โอกาสนำเรื่องความหลากหลายทางศาสนาเข้ามาเสริมสร้างบรรยากาศความสนุกให้กับคาบเรียนวิชาภาษาอังกฤษ ให้เด็กๆ ได้ออกไปท่องโลกกว้าง เปิดมุมมองที่พวกเขาไม่เคยรู้ และไม่เคยเห็น
จากที่เด็กหลายคนรู้สึกว่าภาษาอังกฤษเป็นวิชาที่ยากทำให้ไม่อยากเรียน กลายเป็นวิชาที่พวกเขาเข้าใจได้ง่ายขึ้น

     “ไม่ใช่แค่เรื่องศาสนาที่เด็กๆ ไม่เคยรู้ว่ายังมีศาสนาอื่นๆ นอกจากศาสนาพุทธ ทะเลพวกเขาก็ไม่เคยมีโอกาสได้เห็น ในช่วงที่ต้องทำการเรียนการสอนผ่านออนไลน์เพราะสถานการณ์โควิดรุนแรง เราเลยได้กลับบ้านที่จังหวัดสงขลา ระหว่างที่สอนออนไลน์กันอยู่ก็เลยเปิดกล้องไอแพดที่สอนนักเรียน หันไปให้เขาได้เห็นทะเล ทุกคนตื่นเต้นมาก และยิ่งช่วยเป็นแรงกระตุ้นให้เขาอยากรู้หลายๆ สิ่งเพิ่มเติมขึ้นอีก เราเลยใช้สิ่งเหล่านี้เข้ามาประยุกต์ในการสอนภาษาอังกฤษ อย่างในบทเรียนจะมีเนื้อหาเรื่อง go abroad เป็นบทความเหมือนพาเขาไปเที่ยวประเทศอังกฤษ เราก็ให้เขาฝึกอ่าน แปล และออกมาพรีเซ็นต์ สิ่งที่เขาชอบในบทความนี้ เหมือนให้แต่ละกลุ่มพาไปเที่ยวอังกฤษในมุมต่างๆ ที่เขาชอบ โดยที่เราเองมีส่วนร่วมกับเด็กๆ ด้วยการเล่าเรื่องจังหวัดสงขลา พาเขาเที่ยวปักษ์ใต้บ้านเกิดของเรา สร้างความสนใจและความสนุกในการเรียนมากขึ้นด้วย”

     นอกจากนี้ ครูณายังสอนให้เด็กๆ เห็นความสำคัญของภาษาต่างประเทศ ให้เขาได้รู้ว่าภาษาอังกฤษเป็นภาษาที่ใช้สื่อสารได้ทั่วโลก และเมื่อเด็กๆ สนใจเรื่องราวของชาวมุสลิม ครูณาก็สอดแทรกชั้นเรียนภาษาอาหรับด้วยอีกหนึ่งภาษา โดยสอนให้เด็กๆ รู้ว่าภาษาอาหรับสามารถใช้สื่อสารในกลุ่มประเทศตะวันออกกลางได้อีกหลายประเทศ เด็กๆ เองก็สนใจอยากเรียนรู้ ทุกคนสนุกกับการฝึกเขียนชื่อตัวเองเป็นภาษาอาหรับและรู้สึกว่าพวกเขาทำได้ไม่ยาก เป็นการเสริมสร้างกำลังใจให้อยากเรียนภาษาอังกฤษมากขึ้น เด็กบางคนบอกว่าพอเริ่มอ่านได้แล้วก็ไม่ยากอย่างที่คิด

     ความสนุกที่เป็นแรงขับเคลื่อนความสนใจของเด็กๆ ได้สะท้อนผ่านผลการประเมิน ซึ่งเห็นได้ชัดว่าเด็กนักเรียนโรงเรียนบ้านเกาะรัง มีพัฒนาการในด้าน Growth Mindset และ Awareness ที่ดีขึ้น

     “โดยปกติการเรียนการสอนทุกคาบของเราจะมีแบบประเมินให้นักเรียนประเมินตัวเองว่า ภาษาอังกฤษของเขาอยู่ในระดับไหน ตอนนี้เขากำลังเรียนเรื่องอะไร เขามีความรู้สึกดีกับภาษาอังกฤษมากน้อยเพียงใด ซึ่งเห็นได้ชัดว่าเขาชอบภาษาอังกฤษมากขึ้น”

     เมื่อเด็กๆ ได้เปิดโลกกว้างของตัวเองจนได้เห็นความหลากหลายทั้งในเรื่องของศาสนา สังคม วัฒนธรรม ภาษา ครูณาจึงได้นำสิ่งเหล่านี้มาเป็นแรงผลักดัน ช่วยสร้าง Passion เปลี่ยนความคิดจากเดิมที่หลายคนรู้สึกไร้เป้าหมายทางการศึกษาและเห็นว่าการเรียนต่อไม่มีประโยชน์ เมื่อเทียบกับการที่พวกเขาออกไปช่วยพ่อแม่ครอบครัวทำไร่ทำสวน เลี้ยงปากเลี้ยงท้อง ให้เด็กๆ ได้เห็นความสำคัญของการเรียนต่อ ได้เห็นว่าภาษาอังกฤษ หรือภาษาต่างประเทศอื่นๆ สามารถเป็นอาวุธสำคัญในการนำพาอนาคตของพวกเขาไปได้ไกลและดีกว่าเก่า

     “เรายกตัวอย่างให้เขาฟังว่าเด็กๆ มุสลิมทุกคนให้ความสำคัญและขวนขวายที่จะเรียนหนังสือกันสูงมาก เพราะการศึกษาช่วยให้มีอนาคตที่ดีได้ เพราะฉะนั้นเมื่อพวกเขามีโอกาสที่จะได้เรียนควรตั้งใจเรียน และเรียนให้สูงที่สุด ภาษาอังกฤษคือภาษาสำคัญที่จะช่วยให้พวกเขาได้มีโอกาสในอนาคตที่ดี ภาษาอังกฤษช่วยต่อยอดให้เขานำผลผลิตต่างๆ ส่งออกไปต่างประเทศได้ ช่วยให้มีรายได้ที่มากกว่า
จากเดิมที่หลายๆ คนไม่เคยคิดไม่เคยตั้งเป้าในเรื่องของการศึกษามาก่อน เขาได้ฟัง ได้คิด ก็เริ่มเข้าใจและมีพลังใจที่อยากจะเรียนต่อมากขึ้น

     จากความสนใจเล็กๆ น้อยๆ ในเรื่องความแตกต่างหลากหลายทางศาสนาของเด็กนักเรียน เมื่อพวกเขาได้เปิดโลกทัศน์ ได้เห็นโลกที่กว้างขึ้น จากที่เคยเข้าใจว่าคนมุสลิมคือคนต่างชาติ เมื่อเข้าใจแล้วว่ามุสลิมคือคนไทยเหมือนกัน เมื่อได้รู้ ได้เห็น ได้ทำความเข้าใจ ได้ฝึกคิดให้เป็นแรงใจในความใฝ่รู้ ช่วยสร้างแรงขับเคลื่อน จนเกิดความเปลี่ยนแปลง และเห็นจุดหมายปลายทางทางการศึกษาที่ชัดและไกลขึ้น

    ภารกิจด้านการศึกษาภายใต้บทบาทครูผู้นำการเปลี่ยนแปลงของ Teach For Thailand ของครูฮุษณา หมัดตะพงศ์ ในการใช้เรื่องความหลากหลายทางศาสนา สังคม และวัฒนธรรม ช่วยเปิดกว้างทางโลกทัศน์ จึงเป็นเครื่องสะท้อนให้เห็นถึงอนาคตการศึกษาไทย ที่สามารถพัฒนาต่อยอดต่อไปอย่างมั่นคงได้เป็นอย่างดี